15-1-96
De politiek van de internationale communcatie. Wie bepaalt de regels? 

Theorievorming, is er een omvattende theorie voor het gebied van internationale communicatie? Nee. Jammer dan voor de wetenschappelijke pretentie van het vak :-) 

Er is geen theorie in de zin van een samenhangend verklarend stelsel van uitspraken over een verschijnsel om het te verklaren, te begrijpen en om de situatie te beinvloeden. 

Hamelink: Er is volgens mij geen enkel sociaal verschijnsel waarvoor een theorie bestaat. In de hele sociale wetenschap heb je het probleem dat de gegevens nooit de theorie (volledig) ondersteunen. De terreinen zijn daarvoor te breed, de verschijnselen te dynamisch er verandert te veel. 

Popper noemt dat het probleem van de zwarte zwaan. Je kan pas zeggen dat alle zwanen wit zijn als je geen enkele zwarte zwaan op aarde vindt. 

Daarom zijn er geen alomvattende, verklarende theorieen voor internationale communicatie.. Maar we kunnen creatief zijn, "eclectisch". 

De regelgeving.
-  Hoe komt het tot stand
-  Waarom
-  Verklaringen

Pas sinds halverwege de 19e eeuw komen er regels voor het internationale verkeer. Dat komt omdat de staten ten eerste een behoefte krijgen om soevereign te zijn en ten tweede omdat er voorheen weinig interactie was tussen staten. Voorheen was er anarchie maar daar komt nu verandering in door de opkomende vervoers- en communicatietechnieken, er komen meer internationale contacten en daarmee blijkt de oude anarchie onhandig. 

Een moment in tijd: 1815 in Wenen. De eerste afspraken worden gemaakt. 

De achtergronden daartoe zijn 3 ledig:
-  noodzaak van een standaard. Op velerlei internationaal gebied zijn standaarden onontbeerlijk. Voorbeelden zijn de breedte van spoorrails, de postzegel. - bescherming van internationale communicatie. Als je een brief kan sturen wil je ook zeker zijn dat ie niet door iedereen wordt opengemaakt, het briefgeheim. Of het copyright. - nationale controle. Bij alle afspraken die gemaakt worden zie je altijd dat de staten een uitzonderingsclausule inbouwen. In het geval van bedreiging van de nationale veiligheid behoudt de staat zich het recht voor in te grijpen. Zelf denk ik aan het verbod van de Franse en USA staat om encryptiemethodes te gebruiken in internationaal verkeer (PGP). 

Andere 19e eeuwse afspraken zijn International Telegraph Union (1865), de United Postal Union (1875) en de Convention of Paris (1883) en Bern (1886) over respectievelijk de patenten en het auteursrecht. 

In de 20e eeuw gebeurd er meer op het terrein van de internationale communicatie door de opkomst van de massamedia. Je kan de WO1 wel een experiment in psychologische oorlogsvoering noemen in dat verband. Na afloop richtten alle staten een wereld (propaganda) omroep op. Een oorlog met andere middelen. Dit maakte de volkerenbond ongerust en in 1936 komt dan het verdrag 'Broadcasting the cause of peace'. Maar een teken aan de wand: de Duitsers en de Japanners weigeren te tekenen... 

Na de WO2 in 1945 gaat de VN verder en streeft 'vrijheid van informatie' na tegen de oorlogspropaganda. De VN blijken *het* forum van de internationale regels: - telecommunicatie (bijvoorbeeld waar landen hun satelieten mogen ophangen, elk land zijn eigen parkeerplaats stationair 36000 boven de evenaar) - intellectuele eigendom (vooral met de opkomst van het fotokopieerapparaat, maar nu zeker ook met de computers) - massamedia (wat als er uitzendingen naar je land zijn die niet gewenst zijn, sateliet TV) - cultuur (bijvoorbeeld het beschermen van een taal) - ontwikkeling van de 3e wereld (bijvoorbeeld het ontbreken van de infrastructuur en techniek moet gecompenseerd worden door de andere landen) - transborder data flows (persoonsgegevens, bankverkeer, gezondheidszorg, militair, grote hoeveelheden data gaan er van land tot land maar wie heeft de aansprakelijkheid voor als het fout gaat?) - consumenten electronica (denk aan de verschillende TV uitzendnormen in de wereld PAL, SECAM, NTSC) 

De actoren:

De IGO's:
Op VN niveau
-  General Assembly, COPUOS (ruimtevaart enzo), International Telegraph Union, United Postal Union, World Intelectual Property Organisation, UNESCO en UNCTAD Niet VN zijn:
-  GATT, tegenwoordig WTO en de OECD

De BINGO's:
INTUG de internationale gebruikers van telecommunicatie (grote bedrijven vnl) IPA de internationale publishers ass.
IFPI de muziekindustrie
ICC nog iets.

De PINGO's:
IFJ de journalisten vakbond
IPI de press instituten (de hoofdredateuren zeg maar) IPRA de p.r. lui hebben ook hun eigen clubje IAA de adverteerders

TINGO's (techniek):
ISO de internationale standaarden organisatie IEC de internationale electronische communicatie 

Wat komt er uit al deze organisaties?

Laten we het geen regime noemen zoals de IB mensen gewend zijn. Bezwaren tegen het woord regime, doet aan andere dingen denken. 

Een chaos.
-  Geen overeenkomsten in de meeste gevallen. Of als er aan overeenkomst is dan wordt die overtreden, bijvoorbeeld het overdragen van kennis naar de 3e wereld - Wel overeenkomsten zijn er soms als er *krachtige, bindende regels* zijn, dus met rechtskracht en nalevingsmechanismen. Bijvoorbeeld de radiofrequentieverdeling. - Regels die niet nageleefd worden zijn *zwakke regels*. Bijvoorbeeld de vrijwillige journalisten code bijvoorbeeld in verband met vrijheid van informatie. 

De uitkomsten dienen bepaalde belangen meer dan anderen. Maar waarom is dat zo? Is daar 1 theorie over? Helaas, een eclectische benadering is noodzakelijk. Kies uit: 

MACHT- structureel-realisme. De machtigen krijgen hun zin omdat de krachtigste speler de meeste middelen heeft. Dat is vaak zo, een aantrekkelijke theorie. NUT - functionele. Soms krijgt de machtigste niet zijn zin, omdat de actoren allemaal *belang* hadden bij de uitkomst. INVLOED - cognitieve. Een bepaalde morele formule geldt in sommige gevallen. Een dictator kan niet alle burgers overhoop schieten dat wil zeggen dat behalve macht je ook invloed moet hebben. Legitimiteit op basis van overtuiging. CONTEXT - omgeving. Het is erg belangrijk binnen welk forum overeenkomsten ontstaan, waar en hoelang er aan gewerkt wordt, welke coalities er zo kunnen ontstaan. Erg diffuus hoe bepaalde overeenkomsten echt tot stand komen. 

Er zijn 3 trends in dit internationaal debat waar te nemen. 1e - van poltiek naar economie. In de jaren 70 werden vele zaken als gepolitiseerde punten gezien, sinds de jaren 80 veel meer als economische fenomenen. 2e - BINGO's krijgen een steeds grotere rol. De staten zijn minder belangrijk op het internationale toneel. 3e - 3e wereld is meer gemarginaliseerd dan voorheen. In de jaren 50 kwamen ze op, onder het koloniale juk vandaan, in de jaren 70 volop in de belangstelling, in de discussie en in de jaren 90 marginaal. 

Naast dit alles moet opgemerkt worden dat er in alle landen verschillen in tradities, in rechtsstelsels zijn. In de US: "alles mag tenzij het verboden is" in NL: " het mag als het niet verboden is" in Duitsland: "alles is verboten"
in Italie: "alles is toegestaan en vooral als het verboden is".